Tài liệu sử dụng

Tài liệu mô tả đầy đủ các tính năng của MoraKey 1.4.12, dành cho người dùng cuối và quản trị viên triển khai trong đơn vị.

1. Gõ tiếng Việt

Kiểu gõ mặc định là Telex. Bảng đối chiếu hai kiểu gõ được hỗ trợ:

Chuyển kiểu gõ tại thẻ Kiểu gõ. Mặc định MoraKey đặt dấu kiểu cũ (“hòa, thủy”, dấu ở nguyên âm đầu). Tuỳ chọn Đặt dấu thanh kiểu mới đặt dấu ở nguyên âm chính (“hoà, thuỷ”) theo quy định chính tả trong sách giáo khoa.

2. Bật và tắt bộ gõ

Ba cách, cho cùng một kết quả:

• Phím tắt mặc định Ctrl + Shift: nhấn và thả cả hai phím, không kèm phím nào khác. Có thể chuyển sang Ctrl+Shift kèm một phím tại thẻ Hệ thống. Từ bản 1.4.5 không còn phím F3, để F3 trở lại chức năng Tìm tiếp của Chrome, Notepad, Explorer.
• Bấm chuột trái một lần lên biểu tượng MoraKey trên khay hệ thống.
• Bấm chuột phải lên biểu tượng khay rồi chọn Bật bộ gõ.

Mỗi lần đổi trạng thái có một tiếng báo ngắn và biểu tượng khay đổi giữa V (đang gõ tiếng Việt) và E (đang tắt), nên không cần nhìn màn hình vẫn biết mình đang gõ tiếng gì.

3. Nhận biết ngữ cảnh

MoraKey xét ba lớp trước khi quyết định bỏ dấu:

• Hình dạng chuỗi docs.google.com, getUserById, config.json được giữ nguyên.
• Cấu trúc âm tiết các chuỗi như know, show, first không thể là âm tiết tiếng Việt nên không bị biến đổi.
• Ô nhập đang sử dụng cửa sổ dòng lệnh mặc định là tiếng Anh, ô mật khẩu luôn giữ nguyên từng phím; thanh địa chỉ trình duyệt tự nhận biết như ô nhập thường, tên miền giữ nguyên nhờ lớp hình dạng chuỗi.

Thẻ Ngữ cảnh hiển thị cách ô nhập hiện tại được phân loại. Thanh Ngưỡng nhận tiếng Anh điều chỉnh mức ưu tiên giữa hai ngôn ngữ.

4. Gõ tắt

Nhập khoá rồi dấu cách, MoraKey thay bằng nội dung đầy đủ. Bộ cài kèm sẵn 1.411 mục thông dụng tại Việt Nam: nhà nước và đoàn thể, pháp luật và giấy tờ, doanh nghiệp, kế toán, thuế, giáo dục, y tế, địa danh, văn phòng, ví dụ chxhcnvn, cccd, bhyt, tphcm.

Chữ hoa của khoá quyết định cách thay: gõ cty ra “công ty”, Cty ra “Công ty”; còn gõ IN HOA như UBND, BHXH, TNHH thì MoraKey giữ nguyên chữ viết tắt, vì văn bản tiếng Việt viết tắt kiểu này rất thường xuyên.

Khi nâng cấp, các mục mới của thư viện được bổ sung vào bảng gõ tắt của bạn; mục bạn đã sửa hoặc đã xoá được giữ nguyên. Bộ viết tắt kiểu tin nhắn (ko → không, dc → được…) không bật sẵn: nếu muốn, chọn Nhập từ Excel / CSV rồi mở tệp go-tat-tin-nhan.csv trong thư mục data của MoraKey.

Thêm từng mục bằng hai ô nhập ở cuối thẻ, hoặc chọn Nhập từ Excel / CSV để nạp cả bảng. Tệp nguồn gồm hai cột: khoá và nội dung thay thế. Nút Mở file mẫu mở tệp mẫu đi kèm. Thêm một khoá đã có thì MoraKey hỏi trước khi thay nội dung cũ.

5. Sửa dấu, sửa lỗi gõ và viết hoa

Gõ sai dấu thì gõ lại phím dấu đúng ngay trong từ đang gõ: dấu cũ được bỏ trước, dấu mới đặt sau. Ví dụ toirs cho “tói”.

Gõ dấu sai thứ tự và gõ nhầm được chấp nhận: toio ra “tôi”, muaw ra “mưa”, dduwocj ra “được”, trogn ra “trong”, 100dd ra “100đ”. MoraKey chỉ sửa khi dãy phím không phải từ tiếng Anh, không sửa tên riêng viết hoa giữa câu và không sửa từ bạn vừa sửa tay. Mỗi tính năng tắt được riêng trong nhóm Sửa lỗi gõ; tắt Đoán thông minh thì bộ gõ gõ đúng như phím bấm.

Chữ IN HOA: bật CapsLock rồi gõ Telex như thường, COONGJ HOAF XAX HOOIJ CHUR NGHIAX VIEETJ NAM ra “CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM”. Từ viết tắt và đơn vị giữ nguyên: API, KPI, NASA, USA, ASAP, 500 MW, =MAX(A1:A10). Tắt riêng bằng ô Gõ chữ IN HOA ra tiếng Việt.

Enter và Tab kết thúc từ như dấu cách: từ cuối cùng được chốt, tự sửa nếu cần, rồi mới xuống dòng hoặc gửi tin nhắn. Shift+Enter, Ctrl+Enter cũng vậy.

Gõ lại đúng phím dấu vừa dùng là bỏ dấu, và chỉ ra một chữ cái đó. Đây là cách gõ từ tiếng Anh có chứa phím dấu mà không phải từ thông dụng: gõ lại phím dấu ngay sau nguyên âm, tesst ra “test”. Chữ đôi thật của tiếng Anh vẫn giữ nguyên — office, class, pass — vì MoraKey đối chiếu cả hai khả năng với từ điển tiếng Anh rồi chọn bản phổ biến hơn. Tên miền, đường dẫn và mã nguồn luôn giữ nguyên từng phím.

MoraKey không tự viết hoa chữ đầu câu. Bộ gõ chỉ thấy những phím do chính nó xử lý, không đọc được nội dung ô nhập, nên “đầu câu” luôn là phỏng đoán — sai với tên miền, số thập phân, và sai mỗi khi người dùng bấm chuột vào giữa văn bản để sửa. Việc viết hoa do người gõ chủ động.

6. Kết nối MORA

Sáu giờ một lần, MoraKey kết nối máy chủ MORA để ghi nhận máy đang sử dụng và nhận nội dung dòng giới thiệu hiển thị ở cuối bảng điều khiển. Dữ liệu gửi đi gồm mã máy đã băm, tên máy, phiên bản và ngôn ngữ giao diện; không bao gồm nội dung người dùng gõ. Chi tiết tại trang Riêng tư.

7. Cập nhật

Lúc khởi động và mỗi giờ một lần, MoraKey tải tệp cap-nhat.txt từ morakey.mora.vn. Tệp này được ký số; MoraKey chỉ tin tệp có chữ ký đúng. Khi có phiên bản mới, bộ cài được tải sẵn về %LOCALAPPDATA%\MoraKey\cap-nhat, biểu tượng khay báo có bản mới và bảng điều khiển có nút Cập nhật. Thiết lập và bảng gõ tắt được giữ nguyên sau khi cập nhật.

Khi một phiên bản đã ngừng hỗ trợ, biểu tượng khay đổi thành ! màu hổ phách và bộ gõ tạm dừng bỏ dấu cho tới khi cập nhật; bàn phím vẫn gõ bình thường. Bấm Ctrl + Shift hoặc bấm vào biểu tượng khay sẽ mở cửa sổ Cập nhật MoraKey, chọn Cập nhật ngay rồi chọn Có khi Windows hỏi quyền cài đặt. MoraKey chỉ tạm dừng khi bộ cài đã nằm sẵn trên máy và người dùng tự cài được; mất mạng, máy chủ lỗi hay tài khoản không có quyền quản trị thì chỉ thông báo.

Câu hỏi thường gặp